Nieuws nvim

Nomaden in pak

Bron:  Het Financieele Dagblad - 8 januari 2011
Door: Grol, C.

Interim-managers zijn zowel geliefd als gevreesd, worden geprijsd en verguisd. Ze zijn de eeuwige buitenstaanders die overal binnenkomen: 'Of we rare vogels zijn weet ik niet. Wel vrije vogels.'

In al zijn bescheidenheid is de motivatie voor het voorstel van Inge Priester om naar Touché te gaan, een café aan de Korenmarkt, toch veelzegggend. Ze werkt nu een aantal maanden als interim-manager in Arnhem voor een verzekeraar. De stad kent ze amper. 'Maar hier heb ik al een keer eerder gezeten.'

Interimmers zijn nomaden met veelal hun eigen huis als ankerplaats en opdrachtgevers als vluchtheuvels in een flipperkastloopbaan. Een carrière als een carrousel met voortdurend wisselende mensen, bedrijven en steden. Een opdracht kan een paar weken duren of anderhalf jaar, daarvoor bestaat geen vuistregel. Al kent de interimmer één zekerheid: zijn of haar houdbaarheidsdatum is beperkt.

Wie houdt er van die randvoorwaarden? Waar moet een interimmer aan voldoen? Wat zijn de drijfveren, en zijn het paradijsvogels? Volgens Priester valt dat laatste wel mee. Haar motivatie om interimmer te worden, heeft een veel eenvoudigere oorzaak: afkeer van routine. 'In de tijd dat ik in loondienst zat, ben ik zeker vijf keer van werkgever gewisseld. En binnen die bedrijven heb ik ook nog verschillende banen gehad.' Ze was een 'jobhopper' voordat de term was ingeburgerd. Priester zegt steeds weer op zoek te zijn 'naar andere dingen'. 'Voor een ander is dat misschien een drama, maar ik heb daar lol in.'

Kortom: het gevoel van onafhankelijkheid is belangrijk voor de interimmer. Dat zegt ook Joop van der Schaaf, die al een kleine twintig jaar werkt op projectbasis. Die onafhankelijkheid heeft ook een keerzijde: onzekerheid. 'Aan het einde van een opdracht drink je een borrel, word je bedankt en dan sta je buiten. Het is niet gezegd dat je nogmaals wordt gebeld, dat er morgen een nieuwe opdracht voor je is. Daar moet je tegen kunnen.'

Waar Priester bewust koos voor een loopbaan als interimmer, liep Van der Schaaf er tegenaan. 'Ik werkte op het hoofdkantoor van de Hema en kwam na een reorganisatie op een verkeerd vlot terecht. Ik dreef naar buiten. Op dat moment dacht ik: dit gebeurt me geen tweede keer. Achteraf gezien was het vrije ondernemerschap geen ongelukkige keuze.'

Intensief bestaan
Er bestaan wel een paar parallellen tussen de twee interimmers. Beiden zijn veel met hun werk bezig. 'Ik lees, eet en slaap', geeft Van der Schaaf in grote lijnen een opsomming van zijn doordeweekse bestaan. Waarmee hij wil zeggen: televisie, daar heb ik het geduld niet voor. 'Ook niet in het vliegtuig.' De WK-finale? 'Eerlijk gezegd interesseert me dat niet zoveel.' Priester kan vijf minuten tv-kijken. 'Daarna loop ik alweer rond. Ik kan niet stilzitten.'

Frans van Pinxteren is interimmer en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Interim Managers (nvim). Een aantal eigenschappen van Priester en Van der Schaaf herkent hij wel. 'De meeste mensen hebben een intensief bestaan.' Interimmers houden van afwisseling en zijn niet zo snel het type golfers met een Volvo. Van Pinxteren typeert ze eerder als motorrijders, zeilers, bergbeklimmers en 'mensen die van verre reizen houden'. Dat reizen is belangrijk, zegt de voorzitter. 'Zelf ga ik altijd een week per jaar tennissen. Van Turkije tot Tunesië.' Interimmers werken namelijk vaak vanuit huis en zijn altijd bezig met hun vak. 'Als je niet rücksichtslos weggaat, kom je nooit weg van je werk. Interimmers zijn extern, moeten scherp blijven en zijn daardoor constant bezig zich te verbeteren en bij te scholen.'

Priester bevestigt dat beeld. Ze is opgeleid tot actuaris. Hoewel ze zich doorgaans niet erg bezighoudt met 'dat zware specialisme', houdt ze wel de permanente educatie voor actuarissen bij. 'Je weet maar nooit.' En Van der Schaaf is in plaats van films en series te kijken veel aan het lezen. Weinig romans, veelal boeken op zijn vakgebied. 'Vaak over culturen binnen een organisatie. Dat interesseert me. Ik ben opgeleid als econoom, maar als interimmer ben ik vaak meer psycholoog. Dat komt omdat ik bij mijn opdrachten veel waarde hecht aan de kwaliteit van de samenwerking tussen de mensen. Dat is een belangrijke voorwaarde voor resultaat. Maar een vakidioot? Zo zie ik mezelf niet.'

Klooster
Vakidioot of niet, Priester neemt haar werk altijd mee naar huis. Want naast haar baan als interimmer heeft ze nog een bed and breakfast. Het is verbonden met haar woonhuis, een voormalig klooster diep in Zeeuws-Vlaanderen. 'Het klooster was te groot om alleen in te wonen. Daarom zijn we daar vakantieappartementen in begonnen. Mijn man is beeldend kunstenaar en we hebben er ook nog een galerie bij.'

Dus heeft ze eigenlijk twee banen. Die combinatie kan ze aan. 'In de zomermaanden het bed and breakfast, in de andere maanden interim. Zo plan ik mijn opdrachten en voorlopig gaat het goed.' Soms mijmert ze over een bestaan dat volledig bestaat uit het bestieren van het bed and breakfast. 'Dat lijkt me wel wat. Maar ik ken mezelf. Binnen twee jaar zou ik dan weer verlangen naar een interim-klus.'

Ze heeft een hulp uit het dorp en in de zomermaanden kiezen de meeste mensen voor een 'basispakket', dus zonder het ontbijt en zonder dagelijkse verversing van de lakens. Het mooie van het pension? 'Je ziet mensen afgepeigerd binnenkomen. Na een week zijn ze helemaal opgebloeid.'

Ontspanning is voor haar werken in de tuin of naar de sauna. 'En ik lees veel. Vooral thrillers. Daarvan lees ik alles wat er te krijgen is.' Daarbij is Priester een ochtendmens. 'Ik ga altijd vroeg naar bed en lees dan nog even. 's Ochtends sta ik op tussen zes en zeven. Als ik er tot acht uur in lig, is dat voor mij uitslapen.'

Imkers
Van der Schaaf heeft de laatste twee jaar op bijzondere plekken zijn kennis overgedragen. Via Programma Uitzending Managers is hij in 2009 voor twee weken naar Bali geweest, en in de voorbije zomer naar Mali in West-Afrika. 'Dat wil ik vaker doen. Ik zou ook wel voor langere tijd in het buitenland willen zitten.'

In Bali adviseerde hij een bedrijf op het gebied van zogeheten 'spa- en wellnessproducten' over de hele productieketen. In Mali deed Van der Schaaf datzelfde met een coöperatie van imkers. 'In Bali heb je nog terrassen en winkels. Mali is echt volslagen anders. Daar bestaat het leven voor veel mensen toch meer uit overleven.'

Het land is een stuk armer, alles ging in het Frans. Achterop een scooter schommelde hij over het platteland in het zuiden van Mali, dicht bij Ivoorkust. 'Vooraf krijg je door wat de problematiek is. Daarna probeer je met aanbevelingen te komen waarmee zij wat kunnen doen.' In Mali ging het over de hele waardeketen - de productie, de distributie en de administratie. 'Samen kom je dan tot een plan. En dan moet ik de problemen gaan zien vanuit hun perceptie.'

De kern van het werk is hetzelfde als in Nederland, waar de opdrachtgevers uiteenliepen van de gemeente Amsterdam tot bedrijven als Essent en Philips. 'Ook daar moet je een organisatie bekijken en analyseren. Alleen speelt het werk zich dan af binnen een Nederlandse context.'

Afspraak
Goede interimmers zijn solisten met mensenkennis. Sociale einzelgängers. 'Je moet een soort empathisch vermogen hebben voor een organisatie', zegt Priester. En voor lief nemen dat je soms eenzaam bent. 'Je komt nu eenmaal vaak in situaties dat er iets veranderd moet worden. Dan kun je maar beter geen vrienden worden.'

In de woorden van Van der Schaaf moet je als interimmer goed en snel problemen kunnen oplossen. 'Je bent immers een dure kracht. Je moet in korte tijd waarde toevoegen. Als je dertig jaar bij een bedrijf zit, wat maakt een halfjaartje meer of minder dan uit? Als interimmer praat je altijd in termen van maanden in plaats van jaren.'

Hoewel beiden zich niet als uitzonderlijk zien, realiseren Priester en Van der Schaaf zich dat hun werk toch grotendeels een verlengstuk is van hun persoonlijkheid. Zo houden ze allebei niet van groepsreizen. Toen Priester toch eens met een groepsreis naar de kunsttentoonstelling 'Documenta' in

Kassel ging, 'stond ik in een mum van tijd naast de buschauffeur om te bespreken wat we zouden gaan doen'. De zoon van Van der Schaaf is jaren geleden van Nederland naar India gefietst. 'Ik ben met hem meegegaan, tussen Istanbul en Ankara. Het was een geweldige tocht en we hadden niets gepland.' Zoals Van der Schaaf dat ook niet deed toen hij met zijn vrouw naar Jamaica ging, een eiland met prachtige stranden maar eveneens een land waarvan de Nederlandse overheid zegt dat reizigers 'waakzaamheid moeten betrachten'. Dus autodeuren vergrendelen en ramen sluiten, luidt het officiële reisadvies op de site van Buitenlandse Zaken. 'We hebben het eiland rondgereden en er was niets aan de hand.' Een prachtvakantie, hoewel Van der Schaaf 'natuurlijk ook niet midden in de nacht door Kingston gaat lopen'.

Uiteindelijk draait het erom dat je goed bent in je vak, zegt Van Pinxteren van de nvim. Interim-managers moeten communicatief en mentaal sterk zijn. Dat zijn echter grotendeels universele eigenschappen voor een goede werknemer. 'Als interimmer moet je in staat zijn jezelf overal als een Baron van Münchhausen aan je eigen haren omhoog te trekken', zegt Van Pinxteren. En dan met een lach, hintend op het vele werk van menig interimmer: 'En je moet goede afspraken maken met je partner.'

Joop van der Schaaf: 'Het is niet gezegd dat er morgen weer een opdracht is. Daar moet je tegen kunnen.' 

Onafhankelijkheid, ervaring, geld en balans In Nederland werken tussen de 15.000 en 20.000 interim-managers. Deze markt heeft een economische waarde van tussen de euro 3 mrd en euro 4,5 mrd. Een doorsnee interim-manager heeft een uurtarief van gemiddeld euro 118 per uur, met een inzet van 3,5 dagen per week, zo blijkt uit de Interim Index 2010. Dit is een onderzoek van Atos Consulting in samenwerking met het Europees Instituut Interim Management van Nyenrode Business Universiteit. Uit een enquête van de Nederlandse Vereniging voor Interim Management komt naar voren dat de gemiddelde wachttijd tussen twee opdrachten toeneemt. Enkele jaren geleden was dit nog twee maanden, de laatste twee jaar is die toegenomen tot gemiddeld een halfjaar. De belangrijkste motieven om te kiezen voor een bestaan als interimmer is onafhankelijkheid (78%), het verbreden van de ervaring (44%) en meer verdienen (33%), maar ook een betere balans tussen werk en vrije tijd (28%) en het buiten de politiek blijven van de organisatie (27%). Tot slot zegt 6% geen ander werk te kunnen vinden, aldus een onderzoek in 2007.

Met dank aan Blue Carpet, intermediair voor een netwerk van interim-managers. 
 
Copyright (c) 2011 Het Financieele Dagblad